Het saldo van ontmanteling en nieuwbouw van windturbines in 2009 leverde een netto positief resultaat op van nog geen 5 MW, het laagste jaarresultaat ooit. Er kwam 39 MW nieuw in bedrijf en er werd 34 MW uit bedrijf genomen. Het grootste aandeel daarin was van de 27 MW Kenetech molens in de Eemshaven (U kunt er nu eindelijk terecht voor mooie foto's van het nieuwe project).

Er werden totaal 104 turbines afgebroken. Netto nam het aantal molens met 74 af. Bijna 40% van het nieuwe vermogen werd gebouwd als repower project. Van de 13 nieuwe projecten werd 1 project (6 MW) gerealiseerd door een energiebedrijf (Eneco). Twee molens werden verplaatst.

Netto toename per jaar



2.000 MW op land nog steeds niet bereikt

Nederland telt per 31-12-2009 op landlocaties 1.879 windturbines met een opgesteld vermogen van 1.993 MW. Op de Noordzee staan in twee windparken 96 turbines met totaal 228 MW.

In vier provincies ging het vermogen achteruit, in vijf ging het vooruit en in vier provincies gebeurde niets. Flevoland gaat nog steeds op kop met een jaarproductie van 1,1 miljard kWh en Groningen is tweede met 980 miljoen (in een gemiddeld windjaar). Bij de gemeenten leidt Eemsmond met 786 miljoen kWh per jaar en is Zeewolde tweede met 468 miljoen kWh.

Ook voor 2010 ziet het er niet best uit. Er is nu 1 molen in aanbouw voor realisering in 2010. Er staat nog voor ruim 100 MW aan toegekende subsidies uit (per 25 november: 80 MW SDE en 26 MW MEP). Volgend jaar kan dus nooit meer dan 100 MW opleveren want van toekenningen in 2010 mag niet worden aangenomen dat die al in 2010 worden gerealiseerd. Van het SDE-plan van 2.000 MW is nu 28 MW gerealiseerd.

Het windpark met twaalf Lagerwey's van Coöperatie Kennemerwind langs het Noord-Hollands Kanaal bij Burgerbrug staat regelmatig op instorten en de vereniging is dus al vele jaren bezig met de vervanging van de turbines.

Maar er is veel en felle oppositie tegen windenergie in de regio. Na vele raadsvergaderingen, uitstellen en onderzoek viel gisteravond het doek. De VVD gaf de doorslag. Die stemde alsnog tegen omdat zij vindt dat door de aanstaande nieuwe wetgeving voor geluid onvoldoende mogelijkheden ontstaan om beschermend op te treden wanneer er overlast dreigt. Met tien tegen vijf was het over en uit voor windpark "Jan van Kempen" met drie nieuwe turbines. Alleen de PvdA en een van de drie CDA-ers stemde voor. "Juichend en feestend verliet een hele horde tegenstanders gisteravond het gemeentehuis", meldt de krant. Voorzitter Cees Bakker van Kennemerwind geeft het nog niet op en hoopt dat nu de provincie het heft in handen neemt.

Het windpark was maandag 14 december in een speciale uitzending over "Kopenhagen" met voorzitter Bakker en vooral veel tegenstanders in beeld. (Ned 2, 20.25 -21.50 u.). Voor wie het gemist heeft: Netwerk 14-12-2009. Het item over het windpark zit ongeveer op 30-40 minuten, maar de rest van de uitzending was ook zeer de moeite waard.

De Stentor meldt: In het uiterste noordoosten van Zwolle, net voor de grens met Nieuwleusen, komen vier windturbines (12 MW) te staan. Het college van B en W gaat dat voorstellen aan de gemeenteraad, nu het 62 bezwaarschriften niet ontvankelijk heeft verklaard.

De 62 bezwaren - waarvan 24 uit Zwolle - betroffen vooral de gezondheidsrisico's (vanwege geluidshinder), de aantasting van het landschap en waardedaling voor huizen en bedrijven in de omgeving. Het college stelt dat het geluid onder de wettelijke normen zal liggen. Het infrasone geluid zou tien decibel onder de waarnemingsdrempel liggen, terwijl de dichtstbijzijnde woning op een afstand van 350 meter staat. Het college wijst erop dat de ervaring van geluidshinder bovendien sterk emotioneel bepaald is; uit onderzoek zou blijken dat mensen die economisch voordeel hebben van de turbines geen geluidshinder ervaren en tegenstanders juist wel. De aantasting van het landschap is volgens B en W 'betrekkelijk'. "De masten van de hoogspanningslijnen, de windturbines in Staphorst en de Lichtmistoren zijn reeds aanwezige hoge elementen in het landschap die vanaf grote afstand zichtbaar zijn. Het bedrijventerrin hessenpoort, de spoorlijn Zwolle-Meppel en her en der voorkomende bomenrijen doen eveneens afbreuk aan de openheid van het landschap." Het college erkent dat er waardevermindering kan optreden door de plaatsing van de 85 meter hoge masten.

"Met de initiatiefnemers voor het windpark is een planschadeovereenkomst gesloten. Hiermee is geregeld dat eventuele planschade kan worden verhaald op initiatiefnemers." De totale schade wordt geschat op 70.000 à 120.000 euro. Na de vaststelling door de gemeenteraad wordt het bestemmingsplan ter inzage gelegd. De 62 bezwaarmakers kunnen dan binnen zes weken beroep instellen bij de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State

" Een meerderheid van CDA, LLT/VVD, Gemeentebelangen en Lijst Roozeboom in de gemeenteraad van Twenterand wijst het plan voor een klein windmolenpark bij Vriezenveen af.

Dat bleek dinsdag tijdens het raadsdebat. Van de partijen stemden alleen PvdA en ChristenUnie in met het voorstel van B en W om in de gemeenteraad een discussie te beginnen over de plaatsing van de windmolens. Uitgangspunt daarbij zou het standpunt van de provincie moeten zijn dat de Oosterweilanden geschikt zijn voor het opwekken van windenergie. Verschillende particulieren maakten hun onvrede over de plannen duidelijk. Zowel inwoners van Vriezenveen als Wim Ardesch van de Almelose Stichting Natuurlijk Twente (NAT) gaven aan weinig te voelen voor de windmolens omdat ze het landschap zouden verstoren en een gevaar zouden vormen voor vogels en andere dieren. De definitieve beslissing valt in de raadsvergadering van 15 december. "

In Gelderland is windpark Angerlo waarschijnlijk het eerste windpark waar de provincie tegen de wil van de gemeenteraad het heft in handen neemt en een windpark wil "doordrukken".

Brancheorganisatie NWEA stimuleert deze werkwijze om de impasse bij vele windprojecten door lokale weerstand te doorbreken en noemt het bij monde van voorzitter Jaap Warners in het tijdschrift Windnieuws "bestuurlijke durf". Het gaat vooral door lokaal verzet niet goed met de windontwikkeling in Gelderland (en op vele andere plaatsen). De Provincie wil nu op sommige locaties zelf "inpassingsplannen" maken. Dat kan, als alternatief voor een gemeentelijk bestemmingsplan, op grond van de nieuwe wet ruimtelijke ordening sinds 1 januari voor windparken groter dan 10 MW. (zie ook hieronder bij Provinciaal beleid).

Het verzoek van projectontwikkelaar Raedthuys uit Enschede aan de Provincie om een dergelijk provinciaal inpassingsplan werd gehonoreerd voor de locatie Angerlo. De gemeente komt nu in actie tegen de provincie. Dit schreef De Gelderlander erover: "Een krachtig protest op het provinciehuis in Arnhem tegen het voornemen de plaatsing van acht windmolens in Angerlo toe te staan. Daartoe heeft de gemeenteraad van Zevenaar woensdagavond besloten, met het aannemen van de motie van Lokaal Belang. Van milieuwethouder Gerard Nijland wordt verwacht dat hij steun zoekt bij zijn collega Frank Wissink van Montferland. Dit omdat de windturbines in het buitengebied tussen Angerlo en het Montferlandse Loil in komen. Eerder heeft wethouder Nijland al laten weten tegen de windmolens op Angerlo's grondgebied te zijn en zich door het voornemen van Gedeputeerde Staten overvallen te voelen. Op 2 december nemen Provinciale Staten hierover een besluit. De Zevenaarse raad is tegen de molens vanwege de beeldvervuiling en omdat geen enkele windturbine rendeert zonder subsidie, aldus Lokaal Belang. Deze partij vindt dat Zevenaar al veel doet om de CO2-uitstoot terug te dringen, onder andere met de biomassa warmtecentrale in Groot Holthuizen waar straks 1.500 huizen mee worden verwarmd." Wethouder Wissink van Montferland blijkt inmiddels ook geen voorstander van het plan, maar wil eerst nog wel meer weten over het draagvlak alvorens zich tegen te verklaren. "Een inpassingsplan is een zwaar middel. Gemeenten houden er niet van om buiten spel gezet te worden," zegt hij ook.

Het geplande windpark op het land en in het water van Siemens, Enercon, Essent en vijftig boeren langs de dijken van de Noordoostpolder wordt bij realisatie in 2013 met zo'n 450 MW het op 2-3 na grootste van Europa * (volgens ondergetekende), is erg innovatief (volgens de minister) en wordt gebouwd met peperdure molens (volgens het 17-11 door de minister aangekondigde speciale subsidietarief). Zo duur dat het project, ondanks het zeer hoge windaanbod op de locatie, met de huidige SDE subsidieregeling 2009 (welke voor windrijke locaties zoals deze al uiterst lucratief is) niet rendabel te exploiteren zou zijn.

Na overleg met de initiatiefnemers en een advies van ECN / KEMA (i.v.m. bedrijfsvertrouwelijke gegevens niet openbaar) heeft minister van der Hoeven van Economische Zaken daarom besloten twee aparte categorieën SDE in te stellen waarmee nog dit jaar op grond van de SDE-2009 een hoger subsidieniveau kan worden toegezegd. Voor de 15 jaar komt een totale exploitatiesubsidie van maximaal 880 miljoen Euro beschikbaar. Er wordt bovendien een "innovatiesubsidie" van ruim 100 miljoen Euro beschikbaar gesteld. Voor de landmolens van totaal 285 MW geldt een basisbedrag van 9,6 cent per kWh (basisbedrag = kostprijs = waarde grijze stroom plus subsidie) gebaseerd op een productie welke overeenkomt met 3.095 "vollasturen". Voor de near-shore molens in het water van totaal 144 MW wordt het basisbedrag 12,1 cent per kWh bij 3.118 "vollasturen". Volgens het rekenmodel van ECN/Kema voor de berekening van de basisbedragen betekent dit dat gerekend wordt met projectkosten van 2.000 Euro/kW voor de "landmolens" en 2.700 Euro/kW voor de "watermolens". Peperduur dus, want voor de SDE-2009 werd nog gerekend met projectkosten van 1.325 Euro/kW en een productie welke overeenkomt met 2.200 "vollasturen". Voor 2010 is het basisbedrag 9,6 Eurocent bij projectkosten van 1.350 Euro/kW en 2.200 "vollasturen". (Een "vollastuur" (zie meer uitleg bij basics) is een maat voor de stroomproductie en is gelijk aan het geïnstalleerde vermogen in kW. Dus een jaarproductie van 2.200 vollasturen komt bij een turbine van 3.000 kW (3 MegaWatt) overeen met een jaarproductie van 6,6 miljoen kWh) Voor de landmolens gaat het om de E 126 van de Duitse fabrikant Enercon. De ontwikkeling begon als een turbine van 112 meter rotordiameter en 4,5 MW maar deze is nu doorontwikkeld naar 127 meter rotordiameter en 6 MW op een standaard ashoogte van 135 meter. Daar staan er nu zes van in Duitsland. Maar het vermogen wordt nog verder opgevoerd. In het Belgische Estinnes wordt nu gebouwd aan een park met 11 stuks van deze turbines. De eerste vijf draaien al en meten 6 MW maar de overige zes worden opgevoerd naar 7 - 7, 5 MW. De fabrikant geeft nog geen openbare informatie, de turbine is officieel nog niet in de verkoop. Het Belgische project kost rond de 125 miljoen Euro, dus ruim 11 miljoen per turbine. De Europese Unie steunt het project (m.n. de techniek naar groter vermogen, netinpassing, aanleg infrastructuur, transportoplossingen) met 3,3 miljoen Euro.

Het windaanbod op de locatie, 80 kilometer onder Brussel, is erg matig. Er wordt een productie per turbine van ca. 17 miljoen kWh verwacht (bij de NOP-molens wordt dat tegen de 25 miljoen per stuk). Maar het lage windaanbod (en de dure turbines) wordt rendabel gemaakt door een riante kWh-vergoeding. In België wordt gewerkt met een groencertificatensysteem, in combinatie met een verplicht aandeel duurzaam voor de energiebedrijven. Dat stimuleringsmodel leidt, net als in Engeland en Italië, tot erg hoge kWh-vergoedingen. Momenteel ontvangt men bovenop de grijswaarde van de stroom ruim 10 cent per kWh aan certificaatwaarde (10 jaar), dus totaal 14-15 cent per kWh. De E-126 wordt speciaal ontwikkeld voor met name de minder windrijke gebieden in Duitsland en de fabrikant wil er mee aantonen dat Duitsland met "maar een paar van deze turbines" voor 25% op windstroom kan draaien (Duits doel voor 2020). De serieproductie komt pas over enkele jaren enigszins op gang. Zie ook Energeia en W.O.W. Turbines van 6 MW of meer worden momenteel (on-shore) alleen geleverd door Enercon en REpower, maar binnen een paar jaar zullen ook andere fabrikanten daar toe over gaan. Dat windpark NOP een peperduur project wordt blijkt ook bij vergelijking met het Duitse Feed-in tarief. Als het project in 2012 in gebruik zou worden genomen bedraagt dat tarief (voor deze locatie, landmolens) 8,93 Eurocent per kWh over de eerste vijf jaar ("starttarief", vergelijkbaar met het basisbedrag van de SDE) en 5,02 cent voor de daaropvolgende 15 jaar. Met elk jaar vertraging van het startjaar wordt het starttarief 1% lager. De Duitse repowerpremie van 0,5 cent per kWh over de eerste vijf jaar is niet van toepassing op de vervanging van de 50 Essent-molens omdat het vermogen meer dan 5 maal zo groot wordt. Voor de near-shore turbines zijn de kosten natuurlijk hoger vanwege de fundering in het water maar of het basisbedrag van 12,1 cent redelijk is kunnen wij niet beoordelen. Voor deze turbines wordt de Siemens van 3,6 MW beoogd met een rotordiameter van 107 meter, maar meer waarschijnlijk de nieuwe versie met een rotor van 120 meter. De werkelijke productie zal in ieder geval aanzienlijk tot zeer veel hoger zijn (ruim 3.500 "vollasturen" bij 107 meter) dan waarmee het basisbedrag van 12,1 is berekend (3.118). Ook voor de "landmolens" is de kostprijs met een veel te lage productie berekend (3.095 in plaats van bijna 4.000 "vollasturen") zodat het tarief betiteld kan worden als een "veel te ruime subsidiering van Duitse prototypes", omdat het de fabrikant verleidt tot onnodig hoge prijzen (het is bekend dat fabrikanten hun prijzen afstemmen op het subsidieregime van het betrokken land). In totaal wordt een subsidiebedrag van maximaal 880 miljoen Euro beschikbaar gesteld voor de looptijd van 15 jaar. Daarnaast wordt een investeringssubsidie vanwege het "innovatieve" karakter van het park beschikbaar gesteld van 104 miljoen Euro en maximaal 116 miljoen Euro., dus rond een miljoen per turbine.

De minister geeft niet aan voor welke innovaties dit bedrag bedoeld is en waarom niet (een deel) gewoon in het basisbedrag is verwerkt. Het is een uitnodiging aan andere exploitanten om ook "nieuwigheidjes" te verzinnen. Om de toekenning nog dit jaar te kunnen doen wordt afgezien van het SDE-vereiste om een verleende bouwvergunning te hebben. Het is voldoende als de aanvraag milieuvergunning is ingediend en als er een voor het bevoegd gezag aanvaardbaar MER beschikbaar is. De turbinekeus hoeft voor de toekenning ook nog niet vast te staan. Omdat in het SDE-systeem de subsidie niet wordt uitgekeerd per geproduceerde kWh maar per geïnstalleerde kW turbinevermogen kan het subsidiebedrag dus nog verhoogd worden door een zwaardere turbine te kiezen (die niet altijd evenredig duurder hoeft te zijn). Het systeem lokt in principe dus het sjoemelen met de "naamplaatjes" op de generator uit. De landmolens dienen minimaal 6 MW te zijn en de near-shore turbines minimaal 3 MW. Als de begrote vollasturen ook in de praktijk zullen worden gerealiseerd zal het project ruim 1,3 miljard kWh per jaar produceren. Dat is 1,1 % van de Nederlandse stroombehoefte. Omdat het subsidieniveau voor dit project hoger is dan volgens de SDE-regeling , kan minder vermogen dan bedoeld was (2.000 MW) gesteund worden. Deze maand werden in een brief aan de Kamer de herschikte budgetten bekend gemaakt, samen met de plannen voor de SDE-2010 (zie SDE-2010 ) . Aangezien op het budget voor 2009 voor wind op land (1,5 miljard voor ruim 850 MW) nauwelijks beroep is gedaan (50 MW aangevraagd) is dit bedrag ruim voldoende voor het dijkenplan. De minister meent dat zij nu voldoende haar best heeft gedaan en besluit haar brief met : "het is nu aan de Koepel Windenergie Noordoostpolder om tot realisatie over te gaan". Branche-organisatie NWEA noemt de aanpassing "opmerkelijk omdat EZ tot nu toe strikt vasthield aan de regeling in de discussie over differentiatie naar regio" maar zij is "blij dat het project Noordoostpolder....... nu eindelijk door kan gaan", maar vindt het "wel opvallend dat juist in zo'n geval EZ bereid is de SDE aan te passen, terwijl er al langer een discussie loopt tot differentiatie, omdat duidelijk is dat veel (kleinere) projecten elders in het land niet van de grond komen, omdat de regeling te veel is afgestemd op kustgebieden". Andere delen van de branche roeren zich en hebben het over concurrentievervalsing. Ontwikkelaar Eventus Duurzaam schrijft in een reactie in het Financiële dagblad: "Terwijl de rest van de branche het moet doen met een gedrocht van een stimuleringsregeling, de SDE, krijgt één project de hoofdprijs. Er komt geen project van de grond.... en om nu falend overheidsbeleid te maskeren door een project voor te trekken ter meerdere eer en glorie van het kabinetsbeleid is niet fair en onjuist" (meer hierover bij Polder PV) Tenslotte mag de op zijn minst misleidende passage in het persbericht van Economische zaken niet onvermeld blijven: "Voor de totstandkoming van dit windpark stelt minister Van der Hoeven een subsidie op grond van de Subsidieregeling Duurzame Energieproductie (SDE) ter beschikking van (MAXIMAAL) rond 880 miljoen euro, waarmee de zogeheten onrendabele top van de elektriciteitsproductie van dit windpark via een bedrag per aan het elektriciteitsnet geleverde Kilowattuur wordt gecompenseerd." Maar liefst drie zaken kloppen hierin niet: - het woordje "maximaal" ontbreekt want de werkelijke subsidie zal VEEL lager zijn - de subsidie dekt niet de "onrendabele top" maar is een vergoeding voor vermeden nadelen voor de samenleving die niet in de waarde van de "grijze stroom" tot uitdrukking komen - er wordt veel meer dan alleen de "onrendabele top" vergoed - de subsidie wordt niet uitbetaald als een bedrag per geleverde kWh maar als een bedrag per geïnstalleerde kW windturbine vermogen. (zie ook bericht hieronder). Alle media meldden zonder commentaar dat er 1 miljard subsidie naar het park gaat en atoomactivist Kouffeld (Em. hoogleraar TU-Delft) kon het bedrag, door EZ-teksten gelegitimeerd, dan ook toevoegen aan zijn rijtje argumenten tegen windenergie in de NRC. van 5 december.

Afgezien van de ruim 100 miljoen "innovatiesubsidie" wordt het alleen 880 miljoen als de elektriciteitsprijs 15 jaar lang zo laag blijft als momenteel. En niemand zet er een vraagteken bij ! "Tja, windmolens en grote ook nog, groene stroom , zal wel duur zijn". In de praktijk zal het minder dan de helft zijn en misschien wel helemaal niets omdat de olieprijs naar 200 Dollar per vat gaat. En als er voor de landmolens normale turbines uit de serieproductie zouden worden toegepast, kunnen die dankzij het enorme windaanbod op deze locatie in ieder geval zonder een cent subsidie uit. Regeling van 16-12-2009, nr. WJZ/9194006, 2 nieuwe SDE-categorien. Brief aan Tweede Kamer, 17-11-2009 Rekenmodel Wind op land ECN voor basisbedragen SDE (Excel) Windkoepel NOP http://www.windparknoordoostpolder.nl/ Bericht op omroep Flevoland Kritisch commentaar op Duurzaam.nl Idem van Peter Segaar op Polder PV Reactie NWEA en Brief NWEA aan Tweede Kamer Motie SP/GroenLinks voor 2nd opinion NOP-tarief verworpen PS Flevoland wil minder molens bij Urk * In de noordelijke bossen van Zweden (Markbygden, gemeente Pitea) is eind 2008 begonnen met de bouw van verreweg het grootste windpark van Europa. Dit moet in 2020 ruim 3.500 MW omvatten. We kennen het bouwtempo niet maar in 2013 zal het zeker groter zijn dan windpark NOP. In Roemenië ("Dobrogea") wordt nu gebouwd aan de eerste fase van een project van 348 MW dat na de 2e fase in 2011 uitgroeit tot 600 MW. Onder Glasgow wordt het bestaande park "Whitelee" van 322 MW in 2012 uitgebreid tot 593 MW. Het grootste windpark van Nederland staat in de Eemshaven met 264 MW. Het is een visueel aaneengesloten geheel maar wel van verschillende eigenaren, zoals bij de Noordoostpolder, zie: windpark Eemshaven. De drie grootste windparken ter wereld staan momenteel in Texas en meten 600-700 MW. Documenten Zuidlob Zeewolde ter inzage 31 augustus 2009 Agrariërs verenigd in de Windmolenvereniging Zuidlob en N.V. NUON duurzame energie willen in de gemeente Zeewolde een windpark van 36 windturbines realiseren. Het project van 83 - 119 MW (afhankelijk van de turbinekeus) valt onder de zogenaamde Rijkscoordinatieregeling. Tot en met 8 oktober liggen het ontwerp-Rijksinpassingsplan, het plan-MER en de vergunningaanvragen met ontwerpbesluiten ter inzage en kunnen schriftelijke zienswijzen worden ingediend. "Binnen enkele weken na 9 oktober" zullen de definitieve besluiten worden genomen waarbij rekening wordt gehouden met de zienswijzen. Voor een belanghebbende die over een ontwerpbesluit een zienswijze heeft ingebracht, staat dan tegen dat besluit beroep open bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Het gaat om drie lijnopstellingen van elk twaalf turbines langs de Rassenbeektocht, de Winkeltocht en het Nijkerkerpad in de gemeente Zeewolde. De Gemeente verleent in ontwerp vergunning voor de bouw van acht verschillende typen windturbines, de Vestas V 90 / 3 - 94, V 112 / 3 - 94, V 112 / 3 - 119, Repower 104 / 3.3 - 98, Ecotecnia Eco 100 / 3 - 100, Acciona AW 109 / 3 - 120, GE 2.5xl 100 / 2.5 - 100 en de Siemens SWT 93 / 2.3 - 99,5. (achtereenvolgens fabrikant, type, rotordiameter / vermogen (MW) - ashoogte. Het alternatief met de Vestas V 90 van 3 MW is opmerkelijk. Deze typische windturbine voor hoge windregimes is voor deze locatie met laag windaanbod bijzonder ongeschikt en inefficiënt. De uitvoering met een vermogen van 2 MW zou voor de hand liggen. Deze is ongeveer 25% goedkoper en levert maar 10% minder stroom. Alleen het SDE subsidiesysteem, dat hoge vermogens stimuleert, kan voor deze keus een verklaring zijn.

Ook meer bij Energeia

"Er is geen raadsmeerderheid voor de komst van windmolens aan de Eerste Weg in de Zonzeelse Polder. Coalitiepartner CDA is tegen het plan, omdat de partij het open polderlandschap intact wil houden."

"Het is beter om windmolens te clusteren en daarvoor verder te kijken dan alleen binnen de eigen gemeentegrenzen", aldus Gert-Jan Thijssen tijdens de opinieraadsvergadering donderdagavond. Zo'n tien partijen maakten donderdag gebruik van hun inspreekrecht over dit onderwerp. Betrokken boeren, energiebedrijven en voor- en tegenstanders kwamen aan het woord. Vervolgens was het de beurt aan de politiek om een standpunt te vormen. De raad neemt 17 december een besluit.."

" Het college van B. en W. in Bernheze wil niet dat er in de gemeente grote windturbines komen. In het nieuwe bestemmingsplan buitengebied heeft het college geen ruimte gemaakt voor het plaatsen van grote windmolens.

"Er zijn eigenlijk twee redenen waarom we het niet willen", zegt wethouder Eric Daandels. "We hebben veel reacties gekregen van inwoners die bezwaren hebben tegen de windmolens. En daarnaast zijn we ook beperkt in de plaatsing omdat we te maken hebben met het radargebied van vliegbasis Volkel.""

25 jaar geleden startte de Organisatie Duurzame Energie in Utrecht (Vereniging ODE) met de ondersteuning van lokale initiatieven voor de oprichting van windmolencoöperaties. Particulieren en bedrijven zouden samen geld moeten kunnen inbrengen om zo aan de toen nog "gigantisch" lijkende bedragen te kunnen komen om een windmolen te financieren.

Lokaal verdelen van lasten en lusten was ook een belangrijk motief dat tot meer draagvlak zou moeten leiden bij bestuur en politiek. "Geen kernenergie of kolen, neem een molen" was de leus, waarmee een alternatief voor actievoerders tegen kernenergie werd geboden, want die strijd was in 1984 beslist. Diverse molenverenigingen kwamen voort uit de antikernenergie beweging. In de brochure "Windstroom is meer waard" werd de titel uitgelegd en een speciaal "terugleveringstarief" voor verenigingsmolens bepleit. Dat werd uiteindelijk overigens alleen in Zeeland gerealiseerd.

Een en ander leidde tot een stuk of 35 initiatieven en in 1987 werd de eerste verenigingsmolen in Delft in gebruik genomen (twee jaar geleden gesloopt). Veel initiatieven haalden de eindstreep in de vorm van een gerealiseerde molen niet, een aantal fuseerde en een viertal groeide uit tot een vrij grote organisatie zoals Zeeuwind in Zeeland, Deltawind op Goeree, Kennemerwind in Noord-Holland en De Windvogel in het westen des lands. In Friesland ontstonden parallel aan het verenigingsidee de "dorpsmolens". Stichtingen of verenigingen met een enkele of een paar molens. De eerste kwam in 1987 tot stand in Dearsum (sinds 1998 staat alleen de mast er nog met de gsm-antennes, een erg treurig beeld, maar deze maand wordt hij eindelijk vervangen (helaas ter plaatse en niet in een windpark elders) door een turbine van 300 kW). Er zijn nog 23 dorpsmolens in bedrijf. Een aantal werkt nu samen om te bezien hoe de inmiddels sterk verouderde kleine molens vervangen kunnen worden in een "opschalingscluster".

Samen hebben de nu nog actieve coöperaties (12) en dorpsmolens (11) een totaal van ongeveer 55 MW in bedrijf. Daarbij zijn niet inbegrepen de vele samenwerkingsprojecten van boeren in een windpark of samenwerkingen van coöperaties met [projectontwikkelaars of het Growind project in de Eemshaven (63 MW), maar alleen de oorspronkelijke coöperaties en dorpsmolens van particulieren.

ODE heeft de draad weer opgepakt om opnieuw de oprichting van lokale initiatieven met "burgerparticipatie" te ondersteunen. De nadruk ligt nu vooral op "lokaal draagvlak". Windenergie heeft erg veel last van "de tegenstanders" en de gedachte is dat lokaal profijt en initiatief ook het politieke en bestuurlijke draagvlak zal verbeteren. Geen gekke gedachte natuurlijk, want we weten al hoe de wethouders en burgemeesters van Wûnseradiel, Zeewolde, Wieringermeer en diverse andere agrarische gemeenten zich de naad uit de broek hebben gelopen om de boeren de mogelijkheid te bieden iets met een windmolen bij te verdienen. De leuze is nu: "Pak de Wind". "Windstroom is meer waard" is vervangen door het "Zelfleveringsmodel Kropje Sla" met een pleidooi voor het verschuiven van de SDE-subsidie naar het ministerie van financiën. Dat zou een flinke verhoging van de subsidie zijn door afzien van de SDE en in plaats daarvan vrijstelling van BTW en energiebelasting voor windstroom van verenigingsmolens via het principe van "eigenlevering via het openbare net". (over een zelfgekweekt kropje sla hoef je ook geen btw te betalen). Daarover werd een motie aangenomen in de Tweede Kamer maar Economische Zaken ziet teveel nadelen en reageerde (mijns inziens volkomen terecht) afwijzend:
- onvoldoende directe relatie tussen windpark en afnemer
- wordt veel duurder dan de SDE
- introduceert mogelijk opnieuw belastinglekken naar buitenland en - ontmoedigt besparen op e-verbruik
zie EZ-reactie op motie zelflevering ("saldering vóór de meter is niet wenselijk"). Later werd nog een motie aangenomen waarin gepleit wordt voor een "pilot" zelflevering windenergie.

In een filmpje van creative Labs wordt het systeem uitgelegd (zie http://vimeo.com/8200634) en zonder omhaal gesteld dat de leden van de coöperatie niet 9 cent per kWh voor de stroom vangen (zoals met de SDE) maar maar liefst 20 cent (niet betalen van BTW en energiebelasting). Dat wordt dus uitermate grof geld verdienen en zal dus nooit door EZ of welk ander ministerie dan ook op enige schaal worden toegestaan. En het is natuurlijk ook erg slecht voor het imago van windenergie. De tegenstanders van windenergie krijgen zo helemaal gelijk met hun stelling dat windmolen niet op wind maar op subsidie draaien. Sterker nog, omdat de BTW en vooral de energiebelasting omhoog moet om de energie- en klimaatdoelstellingen te kunnen halen, wordt de subsidie dus ook steeds hoger in plaats van lager !

ODE kreeg van SenterNovem een budget van 100.000 Euro om te besteden aan professioneel advieswerk voor nieuwe (en bestaande) initiatieven. Er zijn web-sites geopend waar men nieuwe initiatieven kan aanmelden, waar deelnemers zich bekend kunnen maken en hoe men gebruik kan maken van het professioneel advieswerk. Niet verder zoeken maar direct uw vraag stellen aan projectleider Henk Daalder van ODE op mailto:daalder@duurzameenergie.org of 0634-099 055 kan ook. http://www.pakdewind.nl

Het was van voormalig woordvoerder energie Paul de Krom al bekend dat de VVD geen liefhebber is van windenergie. De nieuwe woordvoerder Halbe Zijlstra zegt het op een rechts weblog "De Dagelijkse Standaard" (waar men zich bedient van termen als "de heilige huisjes van de linkse kerk" en "de milieumaffia") nog eens glashelder in het kader van de noodzakelijke bezuinigingen in de komende jaren : "Het meest heilige huisje is op dit moment de windenergie. (let op het lidwoord "de", dat betekent dat men uit de cultuur van grote energiebedrijven en de atoomsector komt).

U weet wel die prachtige moderne horizonverrijkers. Die betaalbare en rendabele bron van groene energie. Die geruisloze en veilige draaipalen. Onze redding van de gewisse CO2-verstikking. Daar mag natuurlijk nooit op bezuinigd worden! Maar ik vind dat dit de éérste post is waar het kabinet op moet bezuinigen. Wat zeg ik, bezuinigen? Compleet schrappen!".

Vervolgens worden alle gangbare vooroordelen en (vermeende) nadelen van windenergie nog maar eens opgesomd en besluit Zijlstra met de stelling dat iedereen windmolens mag bouwen, maar niet met subsidie. De VVD is voor groene energie met alle voordelen van dien "maar dat is nooit te bereiken met windenergie. Hiervoor zijn nieuwe, nog niet ontdekte of uitontwikkelde vormen van energieopwekking noodzakelijk. Innovatie dus". Wat betreft die enorme subsidiebedragen heeft Zijlstra natuurlijk gelijk (hij vergeet echter te vermelden dat het grootste deel bestaat uit veel te hoge en volstrekt overbodige MEP-subsidies !) maar verder kunt U natuurlijk een poging doen om op het weblog Zijlstra op andere gedachten te brengen. We moeten echter vrezen dat dat niet gaat lukken. Het standpunt van de VVD is erg hardnekkig. Een tip voor Zijlstra: noem ze niet "draaipalen" maar "zwaaipalen", dat is nog net een wat beter argument. Zie: De Dagelijkse Standaard.

Eind dit jaar presenteerde de VVD een onderzoek naar de ("torenhoge") kosten van windenergie zie bericht Telegraaf over VVD-rapport/standpunt.